Koniec umowy najmu, czyli zwrot mieszkania wynajmującemu oraz dopełnienie formalności i rozliczeń – to przeważnie najbardziej stresujące momenty dla obu stron umowy. Jak poukładać cały proces, żeby przebiegał spokojniej? Jakie są ogólne zasady i zakres odpowiedzialności stron? Wyjaśnia Hanna Milewska-Wilk ze Stowarzyszenia Mieszkanicznik.

Wcześniejsze przygotowania

Zakończenie najmu dla najemcy oznacza po prostu przeprowadzkę. Trzeba spakować wszystkie swoje rzeczy i zorganizować ich transport. Czasem w nowym miejscu opóźnia się możliwość wprowadzenia się – to bardzo pracowity i stresujący okres. Dlatego część uzgodnień z wynajmującym dobrze jest zacząć wcześniej, nawet na miesiąc przed całą „akcją”.

Jeśli umowę trzeba wypowiedzieć, to sprawdźmy sposób i czas wypowiedzenia. Gdy po prostu się kończy, poinformujmy, że nie przedłużamy umowy. Jeśli zakończenie najmu wypada w okresie świąt lub np. w środku tygodnia, możemy negocjować dokładną datę wyprowadzki – nieco wcześniej lub później. To otwiera również temat finansów – czy zmiana terminu wyprowadzki będzie coś kosztowała? Jak i kiedy można rozliczyć media? Co pokryje kaucja?

Kaucja jest zabezpieczeniem na wypadek konieczności usunięcia usterek w lokalu lub pokrycia rachunków przychodzących już po zakończeniu najmu. W najlepszej sytuacji kaucja w całości wraca do najemcy. Żeby tak się stało, wcześniej niż przed samym przekazaniem mieszkania trzeba sprawdzić, czy nie należy czegoś naprawić, a po zabraniu swoich rzeczy dokładnie posprzątać lokal. Jeśli oddajemy mieszkanie w stanie, w którym wzięliśmy je w najem, czyli czyste i sprawne technicznie, nie powinno być problemu z kaucją.

Obowiązki z ustawy

Przy przeprowadzce często okazuje się, że mamy więcej rzeczy, niż myśleliśmy. Oznacza to dodatkowe zamieszanie i więcej czasu na przenoszenie się. Niewiele osób myśli wtedy o myciu lodówki albo okien. Malowanie mieszkania na koniec najmu – zapisane w ustawie o ochronie praw lokatorów – to już wymóg całkowicie abstrakcyjny. Jakie jeszcze są nasze obowiązki?

Wspomniana już dbałość o stan techniczny lokalu leży po stronie lokatora. W trakcie najmu bądźmy w kontakcie z wynajmującym. Na bieżąco ustalajmy, jak naprawić niedomykające się drzwiczki szafki, poluzowaną klamkę okna, kapiący kran czy pojawiające się na suficie zacieki. W rezultacie takie sprawy nie będą zajmować nam czasu na koniec najmu. Jeśli zostawimy je na ostatni moment, to protokół zdawczo-odbiorczy może nie być łatwy dla obu stron. Na dwa tygodnie przed wyprowadzką zaprośmy wynajmującego na wstępny przegląd mieszkania. Uzgodnijmy, co zrobić z różnymi drobiazgami do naprawy, kto ma się tym zająć i jakie mogą być koszty. A co z tym malowaniem?

Po jednym roku najmu z reguły mieszkanie jeszcze nie jest tak „zużyte”, żeby niezbędne było jego malowanie. Jeśli ściany były dobrze zabezpieczone, np. w miejscach odstawiania butów, przy łóżku, w kuchni, to wystarczy je umyć. Jeśli jednak w trakcie używania mieszkania pojawiły się rysy i odpryski lub niestety nie da się bez tynku usunąć taśmy mocującej obraz czy plakat – musimy to naprawić. Rzadko kto robi takie rzeczy sam, jeśli jednak mamy zdolności, to warto. Samo malowanie to koszt kilkunastu złotych za metr kwadratowy ściany. Oczywiście dobrze jest też ustalić, czym było pomalowane dane pomieszczenie, żeby dobrać odpowiednie farby.

Podsumowanie

Zakończenie najmu to zwrot mieszkania wynajmującemu i zwrot kaucji najemcy. Każda ze stron chciałaby, żeby to, co dostaje z powrotem, było dokładnie takie, jakie dawała. Mieszkanie może się nieco zużyć, ale nie podciągajmy wszystkiego pod „naturalne zużycie”. Każdy definiuje je nieco inaczej i pojawiają się nieporozumienia oraz rozczarowanie. Dobrze wcześniej ustalać szczegóły, usuwać drobne usterki, a ewentualne potrącenia z kaucji dokumentować rachunkami i fakturami za naprawy i sprzęty. Jeśli na końcowym etapie najmu rozmawiamy i nie odkładamy wszystkiego na ostatnią chwilę, to samo zdanie mieszkania nie będzie trudną sytuacją. Wtedy kaucja powinna wrócić do nas w ustalony sposób, najpóźniej w ustawowym terminie 30 dni od przekazania mieszkania.