Do kiedy są truskawki? Sprawdź, w jakich miesiącach kupisz

Patrzysz na stragan i zastanawiasz się, do kiedy właściwie są truskawki w Polsce i kiedy smakują najlepiej. W tym tekście znajdziesz odpowiedź na pytanie, w jakich miesiącach kupisz naprawdę dobre owoce. Dowiesz się też, jak rozpoznać polskie truskawki, przedłużyć sezon na truskawki i co zrobić, gdy na straganach już ich brakuje.

W jakich miesiącach są truskawki w Polsce?

Najwcześniej truskawki widzisz w sklepach już w kwietniu, ale to zwykle truskawki z importu z Hiszpanii, Grecji, Maroka czy Holandii. W Polsce naturalny sezon na truskawki zaczyna się dopiero wtedy, gdy ruszają krajowe uprawy tunelowe i gruntowe. Co roku wygląda to trochę inaczej, bo wiele zależy od pogody wiosną.

Pierwsze polskie truskawki z tuneli pojawiają się zazwyczaj pod koniec kwietnia lub w pierwszej połowie maja. Na przełomie maja i czerwca zaczynają dojrzewać truskawki z gruntu, a wtedy wybór na bazarach jest największy. Szczyt sezonu przypada prawie zawsze na czerwiec, natomiast w lipcu wchodzimy już w etap stopniowego wygaszania plonów. Dzięki późnym odmianom i chłodniejszym regionom kraju świeże truskawki można kupić nawet do sierpnia.

Czerwiec to miesiąc, w którym zwykle kupisz najwięcej polskich truskawek z gruntu, a ich cena i smak są wtedy najkorzystniejsze dla kupującego.

Jak różni się sezon na truskawki polskie i importowane?

Na półce sklepowej truskawki są dostępne prawie cały rok, ale ich pochodzenie zmienia się wraz z miesiącami. Wczesną wiosną dominują zagraniczne plantacje, później do głosu dochodzą polskie tunele, a w czerwcu i lipcu rynek przejmują krajowe uprawy gruntowe. Różna droga z pola na półkę oznacza inną świeżość, aromat i konsystencję.

Wczesne truskawki z importu

W marcu i na początku kwietnia zdecydowana większość truskawek w sklepach przyjeżdża z południa Europy lub z Afryki Północnej. Taki owoc musi wytrzymać kilka dni transportu i przechowywania, dlatego zbiera się go wcześniej, zanim w pełni dojrzeje na krzaku. Ma to duży wpływ na smak i zapach.

Z punktu widzenia wartości odżywczych, te owoce nadal są dobrym źródłem witaminy C i związków o działaniu przeciwutleniającym. Dłuższa podróż i chłodnie sprawiają jednak, że truskawki bywają bardziej wodniste, mniej słodkie i słabiej pachną. Przy zakupie warto więc patrzeć nie tylko na kraj pochodzenia, ale też dokładnie ocenić wygląd opakowania i stan owoców.

Jeśli sięgasz po importowane truskawki na początku wiosny, możesz je dobrze wykorzystać w kuchni, między innymi tak:

• do koktajli, gdzie smak wzmocnisz bananem lub jogurtem,
• do owsianki lub jaglanki, krojąc je drobno i dodając inne owoce,
• do sosów truskawkowych podawanych na ciepło,
• w ciastach, w których spód i masa przejmują część roli smakowej.

Polskie truskawki z tuneli

Od końcówki kwietnia zaczynają pojawiać się polskie truskawki z upraw tunelowych. Rośliny rosną wtedy w foliowych tunelach, co chroni je przed przymrozkami i przyspiesza dojrzewanie. Takie owoce mają często lepszy smak niż te z importu, chociaż jeszcze nie dorównują czerwcowym truskawkom z pola.

Ceny w tym okresie są wyższe, bo koszty ogrzewania, osłon i pracy są większe niż w uprawie gruntowej. Dla wielu osób to jednak pierwszy prawdziwy powiew lata na talerzu i świadomie decydują się zapłacić więcej za lokalny produkt z krótszym łańcuchem dostaw.

Truskawki z gruntu

Owoce z pola pojawiają się masowo na przełomie maja i czerwca. Dojrzewają w pełnym słońcu, w naturalnych warunkach dnia i nocy, co mocno odbija się na aromacie. Wtedy truskawki są najczęściej miękkie, soczyste i pełne smaku, idealne do jedzenia na surowo.

Plantatorzy w różnych regionach kraju uprawiają odmiany o różnym terminie dojrzewania. W projekcie Truskawkowe Inspiracje testuje się na przykład takie odmiany jak Rumba, Asia, Falco czy Cory, które pozwalają rozłożyć zbiory w czasie. W jednym roku owoce z gruntu mogą ruszyć tydzień wcześniej, w innym tydzień później, ale od wielu sezonów to właśnie czerwiec pozostaje najpewniejszym czasem na zakupy.

Jak przedłużyć sezon na truskawki?

Kiedy raz poczujesz smak czerwcowej truskawki, trudno pogodzić się z tym, że sezon trwa tak krótko. W praktyce możesz jednak cieszyć się smakiem tych owoców dużo dłużej niż tylko w czerwcu, korzystając z późnych odmian, mrożenia i przetworów domowych.

Późne odmiany i różne terminy zbioru

Na profesjonalnych plantacjach rolnicy coraz częściej stawiają na miks odmian wczesnych, średnich i późnych. Dzięki temu pierwsze owoce z tuneli pojawiają się już w maju, a ostatnie truskawki z późnych odmian można zbierać nawet w sierpniu. Przy sprzyjającej pogodzie sezon z pola trwa wtedy ponad dwa miesiące.

Jeśli masz własny ogródek, podobną strategię możesz zastosować u siebie. Wybierając sadzonki, zwróć uwagę na termin dojrzewania i kup mieszankę odmian o różnym czasie owocowania. Kilka krzaczków wczesnych odmian, kilka średnio wczesnych i kilka późniejszych sprawi, że świeże owoce będą pojawiać się na grządkach stopniowo, a nie jednorazowo w ciągu dwóch tygodni.

Mrożenie truskawek w domu

Gdy w czerwcu ceny spadają, to dobry moment, by pomyśleć o zapasach na zimę. Domowe mrożone truskawki zachowują dużą część witamin i polifenoli, zwłaszcza jeśli zamrozisz je szybko po zbiorze lub zakupie. Dobrze sprawdzają się później w koktajlach, deserach warstwowych, sosach do naleśników i ciastach.

Do mrożenia wybieraj owoce jędrne, ale w pełni czerwone. Umyj je, dokładnie osusz i usuń szypułki, a następnie rozłóż pojedynczą warstwą na tacy wyłożonej papierem do pieczenia. Po wstępnym zamrożeniu przesyp truskawki do szczelnych pojemników. Dzięki temu owoce się nie skleją i łatwo będzie odmierzać potrzebną porcję.

Dobrze przygotowane mrożone truskawki mają zwykle wyższą wartość odżywczą niż świeże, długo przechowywane owoce z importu kupowane zimą.

Przetwory z truskawek

Jeśli nie masz miejsca w zamrażarce, możesz wykorzystać obfitość czerwcowego sezonu na domowe przetwory. To sposób, by zachować smak lata w słoiku, a przy okazji ograniczyć marnowanie nadmiaru owoców. Wysokiej jakości polskie truskawki z czerwca i lipca najlepiej nadają się do tego celu.

Najprostsze przetwory z truskawek, które łatwo przygotować w domu, to między innymi:

• konfitura z całymi owocami do pieczywa i naleśników,
• dżem o niskiej zawartości cukru do deserów,
• sos truskawkowy pasteryzowany w małych słoiczkach,
• kompot truskawkowy, idealny na zimowe obiady.

Jak wybrać i przechowywać świeże truskawki?

Nawet w szczycie sezonu nie każda truskawka na straganie będzie tak samo smaczna. Na jakości owoców odbija się sposób zbioru, transport, a nawet to, jak długo leżą w skrzynce. Warto znać kilka prostych zasad, które pomagają wybrać najlepsze partie i bezpiecznie przechować je w domu.

Jak rozpoznać polskie truskawki?

W pierwszych tygodniach sezonu wiele osób zastanawia się, czy na straganie faktycznie leżą truskawki z Polski, czy może wciąż owoce z zagranicy. Różnice widać nie tylko na etykiecie z krajem pochodzenia, ale też gołym okiem i… nosem.

Przy zakupach na bazarze lub w sklepie zwróć uwagę na kilka szczegółów, które często zdradzają świeże polskie truskawki:

• świeże, zielone i lekko wilgotne ogonki, zamiast suchych i kruchych,
• wyraźny, słodki zapach wyczuwalny już przy stoisku,
• różnorodny kształt i wielkość owoców, a nie idealna, „sklepowa” równość,
• lekko matowa skórka, zamiast podejrzanie mocnego połysku.

Na lokalnych targowiskach warto też po prostu zapytać sprzedawcę o pochodzenie owoców. Rolnicy, którzy mają własne plantacje, zwykle mówią o tym wprost i z dumą, a na stoisku często znajdziesz nazwę gospodarstwa lub miejscowości.

Jak przechowywać truskawki w lodówce?

Świeże truskawki są bardzo delikatne i szybko tracą jędrność. Najlepiej kupować tyle, ile jesteś w stanie zjeść w ciągu jednego dnia. Gdy musisz je przechować, zadbaj o kilka szczegółów, bo inaczej już następnego dnia mogą zacząć pleśnieć.

Domowe przechowywanie truskawek warto oprzeć na kilku prostych zasadach:

• nie myj owoców przed włożeniem do lodówki, zrób to tuż przed jedzeniem,
• przechowuj truskawki w płytkim, szerokim pojemniku, a nie w wysokim pudełku,
• rozłóż je możliwie jedną warstwą, by dolne owoce się nie zgniatały,
• pojemnik przykryj ręcznikiem papierowym, który wchłonie nadmiar wilgoci.

Optymalna temperatura w lodówce to około 2–4°C, ale nawet wtedy lepiej nie trzymać truskawek dłużej niż dwa dni. Jeśli widzisz pierwsze oznaki pleśni, wyrzuć porażone owoce, a resztę szybko wykorzystaj w koktajlu, cieście lub sosie.

Kiedy sadzić truskawki w ogrodzie?

Osoby, które mają choć kawałek ziemi, często zastanawiają się, kiedy posadzić własne truskawki, żeby długo cieszyć się owocami. W nowoczesnym ogrodnictwie dostępne są różne rodzaje sadzonek, między innymi tradycyjne zielone, sadzonki frigo i sadzonki doniczkowane. Od terminu sadzenia zależy nie tylko czas pierwszego plonu, ale też jego wielkość.

Sadzenie letnie

Wielu doradców, w tym eksperci z Sadowniczego Zakładu Doświadczalnego w Brzeznej na czele z dr Janem Dankiem, zwraca uwagę na zalety letniego sadzenia. Posadzenie truskawek w lipcu i sierpniu daje roślinom czas na zbudowanie silnego systemu korzeniowego i wytworzenie dużej liczby pąków kwiatowych przed jesienią.

Badania dr Danka pokazują, że sadzenie letnie z dobrze ukorzenionych sadzonek z nagimi korzeniami pozwala w następnym roku uzyskać wysoki plon, często zbliżony do maksimum dla danej odmiany. Okres inwestycyjny jest wtedy krótszy, bo szybciej przechodzisz z fazy pielęgnacji do regularnego zbioru owoców.

Sadzenie wiosenne

Wiosną, od marca do kwietnia, na rynku jest bardzo duży wybór sadzonek wielu odmian. Gleba jest zwykle dobrze nawodniona po zimie, co ułatwia przyjmowanie się roślin. Taki termin sadzenia jest popularny, zwłaszcza wśród początkujących ogrodników, bo łatwo kupić zdrowy materiał nasadzeniowy.

Trzeba jednak pamiętać, że przy typowych sadzonkach tradycyjnych pierwszy rok po wiosennym sadzeniu daje zazwyczaj tylko symboliczny plon. Dopiero kolejnej wiosny możesz liczyć na pełne owocowanie. Wyjątkiem bywają drogie sadzonki frigo najwyższych klas, które potrafią zaowocować obficie już w roku posadzenia.

Sadzenie jesienne

Jesienne sadzenie, zwłaszcza pod koniec września i w październiku, jest możliwe, ale wymaga ostrożności. Rośliny mają wtedy mało czasu, by się dobrze ukorzenić przed pierwszymi mrozami. Słabo rozwinięty system korzeniowy oznacza gorszą zimotrwałość i skromniejszy plon w kolejnym sezonie.

W praktyce z sadzenia wrześniowego truskawki zwykle plonują lepiej niż z październikowego, ale i tak trzeba się liczyć z tym, że na pełnię możliwości odmiany poczekasz dłużej. Jeśli decydujesz się na ten termin, postaw na sadzonki doniczkowane z dobrze rozwiniętą bryłą korzeniową. W połączeniu z prawidłowym nawożeniem truskawek, regularnym podlewaniem i ochroną przed chwastami, da to roślinom większą szansę na dobre przygotowanie do zimy.

Najlepsze efekty w małym ogrodzie daje połączenie letniego sadzenia z systematycznym nawożeniem organicznym i utrzymywaniem lekko kwaśnego odczynu gleby w granicach pH 5,5–6,5.