Sezon na figi – kiedy wypada i jak najlepiej je wykorzystać?

Lubisz słodkie owoce, ale nie wiesz, kiedy zaczyna się sezon na figi i jak z nich wycisnąć maksimum smaku? W tym tekście dowiesz się, kiedy polować na świeże figi, jak je wybierać, przechowywać i podawać. Poznasz też pomysły na dania i desery z figami świeżymi oraz suszone figi na co dzień.

Kiedy jest sezon na figi w Polsce?

W polskich sklepach i na bazarach prawdziwy sezon na figi zaczyna się zazwyczaj w połowie września i trwa do końca października. To właśnie wtedy wybór jest największy, owoce są najsłodsze, a ich ceny wyraźnie spadają w porównaniu z początkiem lata. Od końca sierpnia do października na półkach pojawiają się partie z Grecji, Włoch i Hiszpanii, często zbierane kilka dni wcześniej i szybko dostarczane do Polski.

Między listopadem a czerwcem świeże figi trafiają do nas znacznie rzadziej i zwykle kosztują więcej, bo wymagają dłuższego transportu oraz chłodzenia. W tym czasie sklepy stawiają głównie na figi suszone, które są dostępne cały rok. Coraz częściej widać też owoce z polskich ogrodów, zwłaszcza odmiany ‘Hardy Chicago’ i ‘Brown Turkey’, które znoszą chłodniejszy klimat i dojrzewają późnym latem oraz jesienią.

Najłatwiej i najtaniej kupisz świeże figi w Polsce w październiku – wtedy dostawy są częste, a owoce mają najlepszy stosunek ceny do jakości.

Jak wybrać świeże figi w sklepie?

Idealnie dojrzała figa ma delikatną, miękką skórkę i intensywny, słodki zapach. Kolor może być bardzo różny – od jasnozielonego po głęboki fiolet – dlatego nie patrz tylko na barwę. Ważniejsza jest jędrność: owoc powinien lekko uginać się pod palcem przy ogonku, ale nie być „lejący” czy rozpadający się w dłoni. Dobra świeża figa nie ma śladów pleśni, pęknięć ani mokrych plam.

Wiele osób niepokoi się białym nalotem na skórce. W przypadku fig to często tzw. szron cukrowy, który nie świadczy o zepsuciu, tylko o dużej zawartości naturalnych cukrów. Uważać trzeba na owoce z pomarszczoną, wysuszoną skórką albo o kwaskowatym zapachu. Takie figi zazwyczaj rozpoczęły już proces fermentacji i bardzo szybko tracą smak.

Odmiany fig najczęściej spotykane w Europie

Pod nazwą Ficus carica kryje się setki odmian, które różnią się kolorem, strukturą miąższu i poziomem słodyczy. W handlu europejskim dość często pojawiają się odmiany o ciemnej, fioletowej skórce, określane potocznie jako figi smyrneńskie – są bardzo słodkie i świetnie pasują na deski serów czy do jedzenia na surowo. Popularna jest też ‘Brown Turkey’ o brązowej skórce, ceniona za odporność na chłód.

Odmiany o zielonej skórce, takie jak typowa Kadota, mają delikatniejszy aromat i lekko kwaskową nutę, dlatego dobrze sprawdzają się w przetworach, do pieczenia oraz do suszenia. W restauracjach śródziemnomorskich często spotkasz figi typu Violette – o bardzo ciemnej skórce i aksamitnym, czerwonym miąższu, które dodaje się do sałatek z rukolą, serami pleśniowymi i orzechami.

Cena fig w sezonie i poza nim

Od lipca do października cena fig w Polsce zwykle mieści się w przedziale od 20 do 60 zł za kilogram. Na początku sezonu i przy małych dostawach ceny są najwyższe. Wraz z nadejściem września i października, kiedy import rośnie, a pojawiają się też owoce z polskich upraw, ceny zaczynają spadać. Na bazarach łatwiej wtedy wynegocjować dobrą stawkę, zwłaszcza gdy kupujesz większą ilość na przetwory.

Po sezonie sklepy stawiają głównie na figi suszone, których kilogram kosztuje zazwyczaj około 25–30 zł. Tu cena zależy już mniej od miesiąca, a bardziej od kraju pochodzenia, sposobu suszenia oraz jakości samego surowca. Figi z Turcji często mają cienką skórkę i są bardzo słodkie, owoce z Grecji bywają bardziej mięsiste i mają grubszą skórkę.

Jak przechowywać figi?

Świeże figi to jedne z najbardziej delikatnych owoców, dlatego najlepiej zjadać je w ciągu 2 dni od zakupu. W domu schowaj je do lodówki, do papierowej torebki albo pudełka wyłożonego ręcznikiem kuchennym. Owoce układaj w jednej warstwie, ogonkami do góry, żeby się nie miażdżyły. Jeśli chcesz je podać wieczorem, wyjmij je z lodówki 30–60 minut wcześniej, bo temperatura pokojowa wyraźnie wydobywa aromat.

Niedojrzałe figi można pozostawić na blacie w szczelnie zamkniętym pojemniku i poczekać, aż lekko zmiękną. Na dłuższe przechowywanie lepiej sprawdzi się mrożenie: owoce przekrojone na połówki lub ćwiartki włóż do szczelnego pojemnika albo woreczków i zamroź. Inną opcją są domowe przetwory, w których smak fig zatrzymasz na wiele miesięcy:

• dżem z fig z dodatkiem cytryny i wanilii,
• konfitura figowa z odrobiną miodu i orzechów,
• figi w syropie cukrowym pasujące do serów i mięs,
• kompot z fig i innych owoców na jesienne dni.

Suszone figi zachowują jakość nawet przez 12–18 miesięcy, jeśli trzymasz je w suchym, chłodnym miejscu, z dala od światła. Najwygodniejsze są szczelne słoiki lub puszki. Gdy chcesz, aby były bardziej miękkie i soczyste, zalej je na kilka minut ciepłą wodą przed dodaniem do owsianki czy ciasta.

Jak wykorzystać świeże figi w kuchni?

Świeża, dojrzała figa w zasadzie nie wymaga żadnej obróbki. Wystarczy ją umyć, odciąć ogonek i rozerwać palcami, żeby dostać się do słodkiego miąższu. Skórka jest jadalna, więc nie trzeba jej obierać, zwłaszcza gdy owoc jest miękki. To jednocześnie świetna przekąska sama w sobie i baza do dań wytrawnych oraz deserów. Słodycz fig znakomicie łączy się z wyrazistymi serami, szynką dojrzewającą i kwaśnymi dodatkami.

Jeśli chcesz szybko poczuć klimat kuchni śródziemnomorskiej, sięgnij po proste połączenia jak figi i gorgonzola, figi z kozim serem albo figi z rukolą i orzechami. Dobrze sprawdzają się też pieczone owoce z miodem i ricottą, podawane na ciepło. Figi można grillować na patelni lub ruszcie – wystarczy kilkadziesiąt sekund z każdej strony, by miąższ stał się szklisty i jeszcze słodszy. Tak przygotowane owoce świetnie pasują jako dodatek do mięsa lub ryby.

W sezonie warto włączyć świeże figi do różnych dań, bo dzięki nim codzienne przepisy zyskują nowy charakter:

• sałatka z rukolą, serem pleśniowym, orzechami włoskimi i figami pokrojonymi w ćwiartki,
• pizza bianca ze śmietanką, mozzarellą, gorgonzolą, figami, rukolą i odrobiną oliwy,
• makaron fettuccine w kremowym sosie z gorgonzolą i plasterkami świeżych fig,
• bruschetta z chrupiącą bagietką, serem kozim, figami i kroplą gęstego octu balsamicznego.

Dojrzałe, bardzo miękkie owoce, które nie prezentują się idealnie, warto przeznaczyć na desery. Można je zapiec z migdałami i miodem, zmiksować na sos do naleśników albo dodać do jaglanki czy owsianki. W takiej formie figi stają się też zdrową alternatywą dla klasycznych słodyczy, bo dostarczają błonnika i cennych mikroelementów.

Suszone figi – kiedy po nie sięgać i co z nich zrobić?

Po zakończeniu sezonu świeżego świetnym wyborem są suszone figi. Do suszenia zbiera się owoce w pełni dojrzałe, które najpierw częściowo tracą wodę jeszcze na drzewie. Później są suszone na słońcu lub w suszarniach gorącym powietrzem, aż ich zawartość wody spadnie do około 18–33%. W efekcie koncentracji cukru kaloryczność rośnie do mniej więcej 247 kcal na 100 g, ale jednocześnie w małej porcji dostajesz dużo smaku i wartości odżywczych.

Suszone figi występują luzem, w paczkach albo w formie „chleba figowego” sprasowanego pod parą. Naturalny biały nalot na ich powierzchni to zwykle skrystalizowany cukier. O problemie świadczą dopiero ciemne, miękkie plamy i kwaśny zapach. Suszone owoce można jeść prosto z opakowania albo po krótkim namoczeniu. Świetnie pasują do mieszanek bakalii, domowych batoników energetycznych i ciast drożdżowych.

Właściwości zdrowotne suszonych fig

Zarówno świeże, jak i suszone figi są cenione za działanie prozdrowotne. Owoce te mają sporo błonnika pokarmowego – w suszonych figach jest go nawet ok. 12,9 g na 100 g. Taka ilość pomaga regulować pracę jelit, łagodzić zaparcia i dłużej utrzymywać uczucie sytości po posiłku. Dzięki temu łatwiej ograniczyć podjadanie między posiłkami.

W figach znajdziesz też ważne składniki mineralne, między innymi magnez, potas, miedź, mangan, a także żelazo. Magnez wspiera dobrą jakość snu, miedź i witamina B6 mogą zmniejszać uczucie zmęczenia, a żelazo pomaga w produkcji hemoglobiny. Potas wpływa korzystnie na ciśnienie tętnicze, a wapń i fosfor wspierają kości oraz zęby. Dzięki temu figi poleca się osobom dbającym o układ krążenia, jelita, a także kobietom w ciąży i osobom starszym.

Figi dostarczają błonnika, żelaza, magnezu i potasu, dlatego dobrze pasują do diety osób przemęczonych, aktywnych fizycznie i z tendencją do zaparć.

Kto powinien uważać na figi suszone?

Wysoka zawartość naturalnych cukrów sprawia, że suszone figi nie będą dobrym wyborem dla każdego. Osoby z cukrzycą i dużą insulinoopornością powinny sięgać po nie ostrożnie i po konsultacji z lekarzem lub dietetykiem. Porcje warto ograniczyć także przy diecie niskopotasowej, bo figi mają sporo potasu, co może mieć znaczenie przy niektórych chorobach nerek.

Dla większości osób rozsądna ilość suszonych fig – na przykład 2–3 owoce jako dodatek do owsianki czy przekąska w ciągu dnia – będzie bezpiecznym i smacznym uzupełnieniem jadłospisu. Figi można łączyć z innymi bakaliami, zbożami i nabiałem. Sprawdzają się też w daniach wytrawnych, gdzie łagodzą ostrość serów czy słoność dojrzewającej szynki.

Jeśli chcesz na stałe wprowadzić suszone figi do swojej kuchni, możesz wykorzystać je w wielu codziennych przepisach:

• jako dodatek do musli, granoli, owsianek i jaglanek,
• w „kulkach mocy” z orzechami, kakao i masłem orzechowym,
• w sosach do mięs pieczonych, gulaszy i dań z dziczyzną,
• w domowych dżemach i konfiturach łączonych z jabłkami lub śliwkami.

Takie połączenia ułatwiają korzystanie z walorów zdrowotnych fig przez cały rok, niezależnie od tego, czy trwa akurat sezon na figi w Polsce. Dzięki temu raz kupione opakowanie suszonych owoców może długo czekać w szafce, a ty w każdej chwili przygotujesz z nich deser, przekąskę albo sos do obiadu.